Taalbegrip en taalproductie
Bij ongeveer zes maanden gaat het kind brabbelgeluidjes maken, deze lopen heel soepel over in geluiden met een betekenis. Bijvoorbeeld: baba wordt papa. Vroeg in de ontwikkeling leert een kind dat geluiden en woorden iets betekenen. Het taalbegrip groeit gestaag: het kind kijkt al snel richting papa als aan het kind wordt gevraagd waar papa is.
Taalproductie is het nadoen van geluiden en in later stadium het nazeggen van woorden. Als het kind meer woorden gaat gebruiken en meer zinnen gaat begrijpen, verhoogd dit de taalproductie.
Taalproblemen bij kinderen
Soms verloopt de taalontwikkeling niet soepel of niet ‘volgens schema’. Dit heet: een primaire taalontwikkelingsstoornis, hierbij is een achterstand ontstaan zowel in de ontwikkeling van het taalbegrip, taalproductie (woordenschat) als wel in de uitspraak van klanken en het gebruik van taal. Er zijn veel soorten spraak- en taalproblemen:
- Woorden en zinnen worden wel begrepen, maar het kind praat nog niet.
- Het kind heeft een kleine woordenschat: het weet niet hoe een voorwerp of handeling heet, maakt voor zijn leeftijd veel te eenvoudige zinnetje.
- Letters worden verkeerd uitgesproken, in plaats van G wordt er S gezegd of letters worden verwisseld: de K wordt een T.
- Het kind slist of lispelt.
Logopedisten kunnen al deze problemen onderzoeken en vakkundig behandelen.
Taal en spraakontwikkeling bij peuters en kleuters: www.kindertaal.logopedie.nlEen op de tien kinderen leert moeilijk praten Ongeveer 10 % van de kinderen heeft een probleem met leren praten. Ze hebben bijvoorbeeld een beperkte woordenschat of kunnen moeilijk zinnen vormen. De helft draagt het probleem levenslang mee. Dat zegt professor Inge Zink in De Morgen. (bron: klasse.be)
Hulp bij spraak- en of taalstimulatie
De Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Fionatrie (NVLF) heeft folders uitgebracht over vertraagde taal en of spraakontwikkeling:
Baby heeft baat bij muziekles Baby’s die met zes maanden al muziekles krijgen, hebben daar echt baat bij. Ze communiceren beter en lachen meer.
De website Klets niet is een informatieve site over stoornissen in de spraak- en taalontwikkeling bij kinderen. Geschreven door een ouder wiens kind een spraakstoornis heeft.
Kenniscentrum Taal & Spraak lanceert nieuwe website. De website www.taalspraak.nl biedt ouders van kinderen met taalspraakmoeilijkheden een overzicht van alle organisaties en instellingen die zich met deze problematiek bezig houden. Ouders kunnen zo makkelijk de weg vinden naar organisaties in de buurt. Verder kunnen ze er informatie vinden over wat deze organisaties voor hun kind kunnen betekenen. Lees verder op www.nvlf.nl (persbericht d.d. 26 april 2011)
Tolk is een methode voor taalstimulering. Het wil taalachterstand van kinderen (0 - 10) voorkomen of verhelpen. Lees verder ►
Hanen project "Praten doe je met z'n tweeën" Logopedisten Sascha Salomonsz en Willem Snijders zijn sinds heden bevoegd Hanentherapeut. De Hanen Oudercursus is oorspronkelijk ontwikkeld in Canada en dankt haar naamgeving aan de grondlegger ervan. Meer informatie over deze cursus vindt u in de informatiefolder.
Daniëlle & Gonda, beiden logopedist. Hun website 2dubbel.nl selecteert speelgoed om de taal van kinderen te stimuleren. Met gratis tips voor de taalontwikkeling bij elk spel!
Nieuws over spraak/taal
Als moeders tegen hun pasgeboren kinderen praten, leidt dat tot een speciale reactie in hun brein. Dat hebben Canadese wetenschappers aangetoond. De stem van de moeder activeert vooral de hersengebieden die betrokken zijn bij taalverwerving en motorische vaardigheden. Als de baby’s de stem van een andere vrouw horen, vertonen deze delen van het brein geen reactie. (bron:dzine-online)
(bron: nieuws..leidenuniv.nl)
Vrouw praat na 35 jaar weer Een vrouw uit Ohio verloor 35 jaar geleden haar spraakvermogen. Na een operatie kan ze weer praten. De vrouw brak 35 jaar geleden haar nek op vier plaatsen tijdens een auto-ongeluk. Als gevolg verloor ze haar spraak.Keel-, neus- en oorarts Sid Khosla heeft Jan een paar keer geopereerd en door gebruik te maken van een speciale techniek kon hij haar stem teruggeven. (bron:brn.nl 17 april 2012 Auteur: Fleur de Bruijn)
Wordt taal bepaald door cultuur? Zeven jaar geleden deed hij de taalkundige wereld al op zijn grondvesten schudden. Toen schreef de Amerikaanse taalkundige Daniël Everett voor het eerst voor een internationaal publiek over de voorheen onbekende taal van de Pirahã, een kleine bevolkingsgroep die leeft in het Amazonegebied. Hun taal, het Pirahã, mist enkele fundamentele bouwstenen die volgens veel taalkundigen universeel zouden zijn aan taal. (bron: Kennislink.nl 26 maart 2012 Auteur: Mathilde Jansen)
WTF doen 'LOL' en 'epic' in onze taal? Van Dale blijft er voorlopig immuun voor, maar gametaal rukt wel op. Op sociale netwerksites en in gesprekken zijn de LOL’s, epic’s en WTF’s niet van de lucht. Slaat de gamification straks ook toe in ons dagelijks taalgebruik? Taalschrift speelt mee. (bron: Taalschrift.nl 23 maart 2012 Auteur: Wim de Jonge)
Te vroeg geboren kind worstelt met taal. Als een kind te vroeg geboren wordt, is de kans aanzienlijk groter dat het later moeite krijgt met complexe taalbeheersing. Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam.(bron: NU.nl 23 maart 2012)
Waarom mensen sneller praten als je ouder wordt De afgelopen weken mocht ik in Leiden een Studium Generale geven. Wat komen daar toch leuke mensen op af! Over het algemeen wat oudere mensen die alle tijd en geduld hebben, die vriendelijk naar de spreker glimlachen terwijl hij praat maar niet bang zijn om na afloop ook wat kritische vragen te stellen! (bron: nederl.blogspot.it 18 maart 2102)
Op zoek naar de grens tussen klank en taal Hoe leren we taal? Er valt veel te leren van zangvogels, zo is gebleken. Maar nog nooit zijn baby’s en zangvogels direct met elkaar vergeleken terwijl ze een niet-bestaande taal leren. Taalkundige Claartje Levelt, bioloog Carel ten Cate en informaticus Jelle Zuidema gaan het uitvoeren.(bron: kennislink.nl 14 maart 2012 Auteur: Universiteit Leiden)
Eerst Bumba, dan Plopperdeplop. Eerste woordjes van peuters bevatten b, p, d, t, of m
Goed nieuws voor de mama's en bomma's: uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen blijkt dat de eerste woordjes van peuters de medeklinkers /b/ en /m/ bevatten (bron: standaard.be 8 maart 2012 Auteur: Sarah Vankersschaever)
Baby's zijn goed in liplezen De taalontwikkeling van kinderen doorloopt verschillende stadia. Nog voordat kinderen beginnen te praten, begrijpen ze al een hoop. Niet alleen door te luisteren naar hun ouders, ook door hun lipbewegingen te volgen. Dit blijkt uit onderzoek van de Atlantic University in Florida. (bron: kennislink.nl 19 januari 2012 Auteur: Mathilda Jansen)
Taal die niet tot spraak komt, vindt in de communicatie altijd een uitweg Uitnodiging voor het bijwonen van een toespraak, welke gehouden werd op 16 juni 2011 (bron: Radboud Universiteit Nijmegen)
"Voorschool is denderende trein die kinderen verplettert" We geven baby's geen boerenkool met worst. Maar peuters en kleuters overvoeren we met taal- en rekenonderwijs waar ze nog lang niet aan toe zijn, vindt Sieneke Goorhuis-Brouwer. Zij is hoogleraar spraak- en taalstoornissen bij kinderen, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Waarom zou je de lat voor peuters en kleuters niet hoog mogen leggen? Beluister haar betoog in de audio opname van Radio 1 (EO radioprogramma 'Dit is de dag', 11 april 2011)
Mensen prevelen vooral. Mensen spreken tijdens een alledaags gesprek meer dan de helft van de woorden niet goed uit. Ook ontbreekt gemiddeld één lettergreep per vijf woorden. Dat concludeert Barbara Schuppler, die maandag promoveerde aan de Radboud Universiteit. Zij deed onderzoek bij het Centre for Language Studies. (bron: ru.nl 28 februari 2011 Auteur: Erik Arens)
Taal is onmisbaar bij leren tellen Om aantallen te kunnen benoemen heb je telwoorden nodig: één, twee, drie en ga zo maar door. Maar wat nu als een taal die woorden niet kent? Amerikaanse onderzoekers denken dat dit niet alleen het praten over grote aantallen bemoeilijkt, maar dat je dan zelfs niet goed over aantallen na kunt denken.
(bron: kennislink.nl 8 februari 2011 Auteur: Erica Renckens)
Laat met praten? Wanneer is een kind eigenlijk laat met praten? Wat is 'normaal' en wat is 'vertraagd'? En wat héb je er eigenlijk aan als je dat weet? Henk Boeke bespreekt de Gereviseerde Minimum Spreeknormen (g-ms) en geeft praktische tips op de site van ouders.nl
(bron: oudersonline.nl 23 april 2010 autuer: Henk Boeke)
Taalbrein stuk? Korte zinnen maken! Spraak- en taalpathologe Marina Ruiter, werkzaam bij de Nijmeegse Sint Maartenskliniek, onderzocht of de communicatieproblemen van chronische Broca-afasiepatiënten afnemen wanneer zij leren om te spreken in ellipsen. Dat blijkt inderdaad te werken. (bron: website Radboud Universiteit Nijmegen 3 december 2008)
Meertaligheid
"Mijn kleinzoontje is een maand en half. Zijn moeder spreekt Thais met hem, zijn vader Nederlands en het kindermeisje Engels. Onderling communiceren de volwassenen in het Engels. Ze wonen in Singapore. Een Thaise vriendin van de mama kwam op bezoek, ze toonde weinig belangstelling voor de baby. Op een bepaald moment kwam de Thaise vriendin naast de mama zitten. De baby lag bij de mama, met zijn rug naar de Thaise vriendin. Toen ze met mijn schoondochter een gesprek in het Thais begon, deed de baby alle moeite om zijn hoofdje in haar richting te draaien. De mama draaide de baby om, zodat hij de Thaise vriendin kon zien. Toen glimlachte hij breed naar de Thaise vriendin, die uit zichzelf geen oogcontact zocht met de baby. Kan het zijn dat de baby het Thais al herkende als iets vertrouwds tussen de andere talen die toen rondom hem gesproken werden (Engels en Nederlands)?" Lees verder
Taallerend brein is verrassend dynamisch
(bron: kennislink.nl 11 april 2012 Auteur: Radboud Universiteit Nijmegen)
ik voed mijn kinderen Turks op Opvoeding in de moedertaal is beter. Het geeft kinderen een steviger ondergrond, waar ze later veel aan hebben. De anti-moedertaal-van-allochtonen-sfeer heeft Nederland in zijn greep. Was het vroeger nog een goede stap dat Turken überhaupt aan de verkiezingen deelnamen, in welke taal ook, nu is de situatie volkomen omgekeerd. Het is verdacht. (bron: Trouw.nl 13 maart 2012 Auteur: Cilay Azdemir)
Helpdesk Meertaligheid Waar kun je als ouders met vragen over meertaligheid? Tot voor kort was dat lastig, maar nu niet meer. Nu is er een helpdesk. (bron: ouders.nl 9 maart 2012)
Anton de Kom Universiteit start masteropleiding Nederlands De Anton de Kom Universiteit van Surniname is voor het eerst in zijn geschiedenis met een masteropleding Nederlands van start gegaan. Deze opleiding zal de eerste in Suriname zijn waar formeel extra aandacht besteed zal worden aan het Surinaams-Nederlands. Het doel van de masteropleiding Nederlands is tweeledig: de opleiding van toekomstige docenten voor de bacheloropleiding in de Nederlandse taal, en voorbereiding op eventuele promotie. (bron: taalunieversum 2 februari 2012)
EU subsidie voor onderzoek naar tweetaligheid en taalstoornissen
Onderzoekers van het Utrecht Institute of Linguistics OTS (Universiteit Utrecht) ontvangen een EU-subsidie voor het internationale project ‘Discourse Coherence in Bilingualism and Specific Language Impairment’. In dit project gaan zij tekstbegrip en tekstproductie van tweetalige kinderen vergelijken met die van eentalige kinderen met een taalstoornis. De nieuwe inzichten die uit dit project voortkomen, zullen bijdragen aan de ontwikkeling van taaltoetsinstrumenten speciaal voor meertalige kinderen. (bron: Universiteit Utrecht 1 september 2011)
Tweetalige opvoeding heeft invloed op brein baby Een tweetalige opvoeding heeft een aantoonbare invloed op de hersenen van baby’s. Dat hebben Amerikaanse wetenschappers ontdekt. Als baby’s opgroeien in een tweetalige omgeving blijft hun brein tot een jaar na hun geboorte gevoelig voor vreemde woorden. De hersenen van baby's die slechts met één taal worden geconfronteerd, reageren na tien maanden nauwelijks nog op klanken en woorden uit andere talen. (bron: NU.nl 29 augustus 2011)
Hoe versta je een vreemde taal? Mirjam Ernestus – taalwetenschapper aan de Radboud Universiteit – ontvangt een Europese subsidie van 1,5 miljoen euro voor onderzoek naar hoe mensen die een vreemde taal leren, de spontane spraak uit die taal verwerken. Uitkomsten van dit onderzoek kunnen leiden tot betere lesmethodes voor het leren verstaan van een vreemde taal. (bron: kennislink.nl 1 augustus 2011 Auteur: Radboud Universiteit Utrecht)
Kennislink heeft een eigen videokanaal op youtube. Voor het project Boks Ouwe werd
onderzocht of het Brabants dialect in de loop van generaties veranderd was of niet. Interviews met ouderen leerde de onderzoekers dat jongeren een andere uiting aan het dialect hadden gegeven.
Kijken naar taal
Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL) houdt zich bezig met het verzamelen en bestuderen van Nederlandse woorden (lexicologie) en het schrijven van woordenboeken (lexicografie).
Grappig filmpje over klinkers: www.vtm.be (bron: Tv programma 'Tegen de sterren op', een satirisch tv programma van de Vlaamse commerciele tv station VTM)
www.youtube.com/taalwim Taaldeskundige Wim Daniels bespreekt taalkwesties op Youtube.
Dertien fotomodellen uit verschillende landen zeggen tweemaal een tongbreker in hun eigen taal: eerst met een close-up van hun lippen en daarna van hun hele gezicht. Dat is het eenvoudige maar doeltreffende idee achter dit mooie filmpje op YouTube. Het Nederlands is de enige taal die twee keer vertegenwoordigd is – mogelijk omdat de makers dachten dat er in Nederland een andere taal gesproken wordt dan in Vlaanderen.
Nederland 2)
Op jacht naar kindertaal Nijmeegse taalwetenschappers verzamelen kinderboeken, CITO-toetsen en de Donald Duck. Hun databank van geschreven kindertaal vormt straks het standaardwerk voor onderzoek naar het leren van taal, tweetaligheid en leerachterstanden. (bron:www.kennislink.nl 11 mei 2010 Auteur: Anouck Vrouwe. Gepubliceerd door: Hypothese, NWO-blad voor de wetenschap.)
(bron: Inl.nl Auteur: Vivien Waszink)
Taalmuseum is een virtueel museum met als doel een museum te worden in fysieke vorm. Het museum wil de verborgen werelden van taal onthullen en zichtbaar maken voor een groot publiek. De enorme variatie in het Nederlands wordt belicht, de diversiteit van de ruim 7000 talen in de wereld komt aan bod, de mogelijkheden van taaltechnologie worden onthuld en er wordt een tipje van de sluier opgelicht over de werking van het brein bij het leren, produceren en verwerken van taal.
Te koop: dvd box Planet Word
Taal staat aan de basis van onze beschaving. Het is wat mensen onderscheidt van andere levende wezens en het speelde (en speelt) een cruciale rol in de evolutie van de mensheid en in onze eigen ontwikkeling.
Meer willen weten over taal? Genootschap Onze Taal houdt een agenda bij van evenementen, congressen, lezingen, tentoonstellingen over taal: www.onzetaal.nl
